Bệnh xơ cứng bì là một bệnh tự miễn của cơ thể do rối loạn chức năng của hệ thống miễn dịch thể hiện bằng sự lắng đọng chất tạo keo tại da và mô dưới da gây tổn thương da và các cơ quan nội tạng của cơ thể. Khi bệnh xơ cứng bì tiến triển thì triệu chứng có thể dàn trải khắp các cơ quan của cơ thể và nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời có thể sẽ dẫn đến nhiều biến chứng. Các biến chứng có thể từ nhẹ đến nặng, có biến chứng còn có thể đe dọa đến tính mạng.
Dưới đây là những biến chứng của các triệu chứng bệnh.
1. Biến chứng của hội chứng Raynaud
- Hội chứng Raynaud là hiện tượng co thắt vi mạch đầu chi do lạnh gặp trên 95% bệnh nhân xơ cứng bì.
- Biểu hiện bệnh:
+ Vùng da đầu chi tím tái hoặc nhợt, lạnh, giảm cảm giác.
+ Tổn thương da, niêm mạc, móng trải qua các giai đoạn: phù, cứng, teo da, mất các nếp trên da.
+ Da cứng dày vùng ngón dính sát vào lớp sâu làm hạn chế gấp duỗi, giảm tiết mồ hôi, móng khô cứng, gẫy và có khía, có khi có teo da ở ngón.
- Biến chứng: Dòng máu chảy bị hạn chế, loạn dưỡng nên thường loét và hoại tử đầu ngón, một số trường hợp nặng bệnh nhân phải tháo khớp hay cắt cụt ngón.
2. Biến chứng ở da, niêm mạc
- Tổn thương ở da được biểu hiện bằng tình trạng dày, cứng da có thể có các đám rối loạn sắc tố. Tổn thương lan từ ngọn chi đến gốc chi lên cổ, mặt, ngực, lưng.
- Biến chứng của tổn thương da, niêm mạc:
+ Loét da một số vùng do loạn dưỡng.
+ Loét miệng, áp xe quanh răng, độ mở của miệng bị hạn chế.
+ Canxi hóa vùng da đầu ngón tay, vùng cẳng tay, đầu gối, cổ. Canxi lắng đọng ở các vùng này không làm thay đổi màu sắc nhưng có mật độ không đều, chắc và có thể loét.
+ Mất sắc tố da chiếm khoảng 30%.
3. Biến chứng phổi
- Triệu chứng: Xơ tổ chức kẽ của phổi.
- Biến chứng:
+ Xơ phổi có thể gây giảm chức năng phổi và khả năng thở: bệnh nhân thở nông, không hiệu quả, hạn chế các hoạt động gắng sức trong công việc cũng như sinh hoạt hàng ngày.
+ Có thể phát triển bệnh cao huyết áp tại vị trí động mạch đến phổi.
+Tăng áp lực động mạch phổi là biến chứng muộn và là nguyên nhân dẫn đến tử vong.
4. Biến chứng tim
- Triệu chứng lâm sàng của tổn thương tim cho bệnh xơ cứng bì:
+ Không đặc hiệu là khó thở, gắng sức, hồi hộp, tím môi, đầu chi.
+ Hay gặp: Viêm màng ngoài tim, tràn dịch màng tim, bệnh cơ tim trong xơ cứng bì, loạn nhịp tim, tim to, xơ cơ tim, xơ cứng mao mạch, co thắt, hẹp mao mạch gây giảm tưới máu cơ tim.
- Những biến chứng:
+ Sẹo của mô tim làm tăng nguy cơ bất thường nhịp tim, suy tim sung huyết, có thể gây viêm màng ngoài tim.
+ Xơ cứng bì làm tăng áp lực bên phải của trái tim gây ra suy thất phải hay suy tim phải.
5. Biến chứng thận
- Những triệu chứng của tổn thương thận:
+ Suy thận cấp (gặp với tần suất từ 15 - 20%).
+ Protein niệu đơn thuần kèm tăng HA, thiếu máu.
+ Lưu lượng tại thận giảm do: Xơ cứng động mạch thận và các mạch máu nhỏ.
- Biến chứng:
+ Bệnh tăng huyết áp, cơn tăng huyết áp ác tính.
+ Tăng đột ngột áp suất máu, khủng hoảng thận, suy thận cấp tính.
6. Tiêu hóa
- Tổn thương của hệ tiêu hóa bao gồm:
+ Loét miệng, loét thực quản, loét dạ dày, đại tràng.
+ Hẹp thực quản, trào ngược thực quản.
+ Giảm nhu động thực quản, dạ dày và ruột.
+ Xuất huyết, ứ thức ăn ở dạ dày, nhiễm khuẩn đường ruột.
+ Thủng và hoại tử ruột.
- Biến chứng bệnh về tiêu hóa:
+ Trào ngược acid, ợ chua, ợ nóng, trớ, khó nuốt cảm giác thức ăn bị nghẹn lại ở đường xuống thực quản.
+ Do tổn thương nhiều cơ quan của hệ tiêu hóa, rối loạn tiêu hóa, táo bón xen lẫn với tiêu chảy… bệnh nhân bị suy kiệt, gầy mòn.
+ Viêm và xơ teo thực quản (74%), xơ teo ruột non (48%) khiến vi khuẩn phát triển gây rối loạn hấp thu, xơ teo đại tràng (39%) và túi thừa đại tràng (gây ậm ạch, khó chịu đi lỏng hoặc táo bón, tắc nghẽn).
7. Biến chứng về nha khoa
- Do da mặt căng cứng khít lại khiến miệng bệnh nhân nhỏ và hẹp hơn khó khăn cho việc vệ sinh răng miệng.
- Người bị xơ cứng bì không sản xuất đủ nước bọt như bình thường, vì vậy tăng nguy cơ sâu răng.
- Acid reflux của dạ dày hoặc mật qua con đường trào ngược thực quản lên khoang miệng có thể gây phá hủy men răng, thay đổi mô nướu trăng làm cho răng lỏng lẻo, dễ rụng.
8. Biến chứng cơ xương khớp
- Triệu chứng cơ xương khớp gặp ở 45% - 90% các bệnh nhân bị xơ cứng bì hệ thống tiến triển:
+ Bệnh nhân bị sưng, nóng, đỏ, đau, cứng ở các khớp nhỏ ở ngón tay và bàn ngón tay vào buổi sáng.
+ Viêm bao hoạt dịch, tràn dịch khớp, hạn chế vận động.
+ Xơ hóa tổ chức kẽ của cơ, giảm đường kính sợi cơ, giảm số lượng mao mạch trong tổ chức cơ.
- Biến chứng: Lâu ngày có thể dẫn đến teo cơ, hủy hoại xương và tàn phế.
9. Biến chứng tình dục
- Nam giới thường phải trải qua rối loạn cương dương.
- Sinh hoạt tình dục của nữ giới giảm vì giảm tính đàn hồi co thắt và bôi trơn của cơ quan sinh dục.
10. Biến chứng nội tiết
- Triệu chứng tổn thương tuyến giáp có thể có như: Suy tuyến giáp, cường tuyến giáp.
- Biến chứng: Teo tuyến thượng thận, xơ tuyến giáp.
11. Tổn thương thần kinh
- Tổn thương dây tam thoa nhánh cảm giác: dị cảm, đau đối xứng ở hai nhánh dưới má. Biến chứng tổn thương thần kinh trung ương và rối loạn tâm thần kèm theo, có cả trường hợp tổn thương dây thần kinh ngoại biên.
- Các biến chứng trên sẽ càng nặng khi thiếu hụt vitamin B12 do cơ thể kém hấp thu, canxi hóa hoặc chèn ép trong tủy.
- Tổn thương hệ thần kinh tự động rất hay gặp trong tổn thương dạ dày, ruột non.
EmoticonEmoticon